post-genre pioniers: aksak maboul

onze danses
Tip voor zaterdag 27 mei: tijdens het festival Lentekabinet op recreatieterrein ’t Twiske (een event uit de koker van Dekmantel) speelt de Brusselse groep Aksak Maboul. Hun debuut Onze danses pour combattre la migraine uit 1977 (cdrelease 2003) staat in mijn cdkast fier naast My life in the bush of ghosts (1981) van David Byrne en Brian Eno, op het plankje gekoesterde meesterwerken.

Aksak Maboul bestond uit Marc Hollander en Vincent Kenis, aangevuld met gastmusici uit de Brusselse metropool. De groepsnaam geeft al iets prijs van de oriëntatie van de makers: ‘aksak’ is Turks voor oneven maatsoort en ‘maboul’ is een Frans woord (geleend uit het Arabisch) voor waanzin. Terwijl in 1977 in Londen en Amsterdam rammelpunk klonk die verdacht vaak op elkaar leek, klinkt Onze danses pour combattre le migraine geheel uniek en tijdloos, als op plaat gezet Belgisch surrealisme. Kamermuziek, kindermuziek, jazz, minimal en ‘ethnic faux’, in een door René Magritte ontworpen geluidsdecor.

Uit de verhelderende liner notes van de heruitgave: “Being a self-taught musician, I [Marc Hollander] had always been listening to a wide variety of music. While working on this album, I played around with different genres. I soon noticed that, whenever I tried to create an impression of a certain style of music, my technical limitations and my only-partial understanding of whatever it is that I was trying to emulate gave an interesting, personal twist to the result. Which goes to show that sometimes there’s virtue in failure.”

Hollander richtte later Crammed Discs op, het vermaarde Brusselse label dat onder andere Mahmoud Ahmed’s Ere Mela Mela (1986) uitbracht via Francis Falceto, nog lang voordat die met Ethiopiques begon. In dit interview vertelt Hollander waarom Crammed jarenlang werkte met allerlei sublabels: omdat de output te divers werd geacht voor het publiek om nog te kunnen volgen. Vincent Kenis bracht voor Crammed een reeks Congolese platen uit, culminerend in de prachtige lp-box Congotronics (2010).

“These borders between genres are quite artificial, but at the time we felt that we needed the sublabels because a small group of people simultaneously producing traditional Balkan Gypsy music, indie rock and electronic music would not really be understood or taken seriously. In recent years, these sublabels have lost their relevance, as the audience has gotten used to trans-genre and boundary-breaking music, which suits us perfectly. So we’ve finally shed that skin and have dropped the sublabels for the last five years. It makes sense, since we work more and more with artists which could be described as post-genre or post-national.”

Of Aksak Maboul op een festivalterrein in 2017 de magie van die plaat uit 1977 kan oproepen is de vraag, maar ik ga het zeker bekijken. Hollander mailt: “The music we’ve been playing live for the last 2 years with Veronique Vincent and Aksak Maboul is closer to our Ex-Futur Album than to Onze danses pour combattre la migraine, more pop/electronic/weird rock, but it’s the same guy who wrote the music, so it’s not unrelated…”

 

soon to be seen live

Currently in high rotation @ Tchong’s, and soon to be seen live:

Jan Wouter Oostenrijk, We Are Connected (Mountain Records, 2017)
zondag 28 mei cd launch @ Mezrab

Girma Beyene & Akale Wube, Mistakes On Purpose, Ethiopiques 30 (Buda Musique, 2017)
Derek Gripper, Libraries On Fire (www.derekgripper.com)
BCUC, Our Truth (Nyami Nyami Records, 2017)
Deze drie groepen zijn te zien tijdens de Music Meeting in Nijmegen, zaterdag 3 – maandag 5 juni. BCUC speelt aldaar met saxofonist Shabaka Hutchings, de openbaring van de afgelopen editie van Transition.

Nahawa Doumbia, Didadi (Shanachie, 1989)
Nahawa Doumbia, Diby (Cobalt, 2004)
maandag 19 juni te zien tijdens Amsterdam Roots Festival in Paradiso Noord

The Nile Project, Jinja (Zambaleta, 2016)
zaterdag 24 juni te zien tijdens de Holland Festival Proms in het Concertgebouw

Zapp4, In Bloom – The Music of Nirvana (ZenneZ Records, 2017)
vrijdag 14 en zaterdag 15 juli te zien tijdens On The Roof in Amsterdam Noord

coming up

bach en bleekwater

Bach en Bleekwater, 21 mei Dakota Den Haag

zondag 14 mei
amersfoort
rietveldpaviljoen
15.00u
roodnoot speelt stijl

amsterdam
paradiso
20.30u
glykeria (+ dj socrates)

maandag 15 mei
amsterdam
splendor
19.00u
Scordatura Ensemble plays Harry Partch

woensdag 17 mei
amsterdam
paradiso upstairs
19.30u
Super-Sonic Jazz / Ticket to the Tropics present: BCUC

vrijdag 19 mei
amsterdam
concertgebouw
20.15u
Caetano Veloso & Teresa Cristina

zaterdag 20 mei
amsterdam
mezrab
20.30u
Desert Blues Night: Samba Toure, Zoumana Diarra + DJ Jairzinho

zondag 21 mei
den haag
theater dakota
14.30u
Bach & Bleekwater

je kan het dak op

Op een van de meest onverwachte plekken van Amsterdam, een vormeloos industrieterrein in Noord, is er al een aantal jaren een prachtige concertserie omtrent ‘jazz’ en ‘wereldmuziek’. Bovenop een industriepand heeft men een dakterraspodium gebouwd, waarop het aangenaam toeven is. Vanmorgen kreeg ik het programma van komende zomer en het ziet er wederom spannend uit. Elf avonden tussen 2 juni en 25 augustus, ik heb ze alvast allemaal in de agenda gezet.

Bij mijn weten is het dit jaar voor het eerst dat concerten twee avonden achter elkaar worden aangeboden. Slim, want zo heb je the best of both worlds: een kleine, intieme setting, en toch tweemaal de kaartverkoop die nodig is om goede musici te kunnen betalen.

De Nirvanabewerkingen van Zapp4 staan hier vaak op, ten burele van Tchong. Altijd oppassen geblazen als klassieke musici zich over popmuziek gaan ontfermen, maar de Zappers weten dit riskante karweitje te doen zonder edelkitsch, en geheel in de geest van wijlen Corbain et al.

Wel schokkend dat Michael Vatcher Nederland gaat verlaten, ’s mans ‘creative music making’ in talloze formaties is me zeer dierbaar.

Aanvang: 20:30 uur
Entree: €18,- / €15 met CJP, Stadspas, Huisvuilpas met postcode 1021
Tickets: www.on-the-roof.com
Locatie: On the Roof (bedrijfspand ‘Op Zeezand’)
Johan van Hasseltweg 39, 1021 KN Amsterdam
Bereikbaar: Met de fiets 1 minuut vanaf pont Azartplein / Zamenhofstraat
– 5 minuten vanaf pont CS / Buiksloterweg
Met de auto: gratis parkeren
Meer info: www.on-the-roof.com

week 17

OF500_dWK

ORLANDO FURIOSO 500

Deze week begon met NT Gent die Houellebecqs Onderworpen ‘deed’, in de Amsterdamse schouwburg. Wederom viel een bewerking van Houellebecq me tegen: waar het boek een genadeloze politieke analyse geeft, gevat in een behoorlijk ongemakkelijk toekomstscenario, werd dat veellagige werk op toneel teruggebracht tot de bekering van een academicus tot de islam. Met wat toegevoegde kluchtigheid.

Hoewel er soms goed werd gespeeld vond ik het te mager vergeleken met de inspiratiebron, en bovendien: tezeer getrouw aan de tekst. Wat bij Houllebecq misschien juist wel helemaal niet gedaan moet worden. De mooiste scene was woordeloos en beeldend. Mijn belangrijkste bezwaar: er zat helemaal geen flow in de voorstelling, waardoor er ook geen samenballing van energie of zoiets als een invoelbaar drama in de zaal kon ontstaan. Een lange, matte avond was het gevolg.

Vrijdagavond was al een stuk levendiger, diep in noord. In het Concertgemaal zag ik een try out van Orlando Furioso 500, door het off beat gezelschap Barockpuppies. Een zeer losse bewerking van enkele verhalen uit het monumentale, zestiende eeuwse ridderepos Orlando Furioso, tot leven gestampt door de Siciliaanse verteller Alberto Nicolino, geflankeerd door acteur Henk Zwart, Saskia Meijs op altviool, Marko Bonarius op contrabas, Harry de Wit op diverse, geluiden voortbrengende instrumenten, Guusje Ingen Housz, samples en Martijn Grootendorst, visuals.

De kleine, hilarische ridderbeweging waarmee Nicolino de held van het verhaal steeds tot leven bracht deed me denken aan de vroege Hans Teeuwen, toen die nog samen met Roland Smeenk op het podium stond. Merkwaardig ook, hoeveel te volgen was van Nicolino’s opgewonden Italiaans, precies genoeg om de vertelling te kunnen volgen. Het beleg van Parijs dat mislukt omdat de held van het verhaal wordt gekweld door liefdespijnen, en hoe deze held zijn verstand uiteindelijk weer terug krijgt (hervonden op de maan en door zijn neus ingeblazen) – wanneer je jezelf overgeeft aan dit Renaissance surrealisme, dan opent zich een bijzonder fijne voorstelling.

De Siciliaanse jeugd kent het werk van Renaissance dichter Ludovico Ariosto (1474-1533) naar verluidt vers na vers uit het hoofd, en die cultuurhistorische inbedding ontbreekt hier in Nederland. Ik kreeg na deze avond in het Concertgemaal in ieder geval meteen zin in de vertaling die in 1998 bij Athenaeum, Polak & Van Gennep verscheen. Orlando Furioso 500 is vanaf 6 mei nog viermaal te zien, zie de speellijst.

Vanmiddag (zondag 30 april) woonde ik een Toets des Tijds concert bij, in Het Veem. Dit seizoen is daar rietblazer David Kweksilber ‘artist in residence’, en voor deze gelegenheid had hij een Kweksilber Big Band meegenomen in pocketformaat. Met Guus Janssen op piano, JanWillem van der Ham op fagot en saxofoon en Wiek Hermans op elektrische gitaar werd dat een bijzonder vrolijk stemmende middag.

Kweksilber (Asko Schoenberg Ensemble) staat bekend om zijn kwikzilveren muzikale intelligentie, die op diverse klarinetvarianten altijd speels en met veel zeggingskracht wordt gedemonstreerd. De gekozen setlist was op geen enkele manier vast te pinnen op gebruikelijke genrebenamingen – that’s what we like! Erg fijn waren de stukken gebaseerd op de ‘barbershop’ muziek die Kweksilber ooit van zijn moeder kreeg. Dat vraagt zeker om meer.

Toets des Tijds heeft dit seizoen nog twee programma’s: op zondag 14 mei om 15u het slotconcert van het Composers Festival van het Conservatorium van Amsterdam en op zondag 25 juni de wereldpremiere van Maud Sauer, De 4 jaargetijden, door David Kweksilber (klarinetten) en het Emmelle Kwartet. En verder nog die middag werken van Bela Bartok en Aaron Copland. Highly recommended!