nieuwe editie Kunsten92 verschenen

Vandaag verscheen het nieuwe nummer van Kunsten92. Voor dit nummer schreef ik een artikel over opkomst en ondergang van de Nederlandse wereldmuzieksector dat hier is te lezen.

Advertenties

Persepolis 030

Zondagmiddag (23 april) heb ik een prachtige middag in Utrecht meegemaakt, die veel meer was dan alleen maar nostalgie. Voor het Cultureel Persbureau schreef ik er dit verslag over (ook op Blendle en Reporters Online te lezen). De trend is om muziek te verkassen naar peperdure prestigegebouwen. Ik twijfel daar aan: in een werfkelder kan het ook. Alleen programmeringsgeld (dat ten goede komt aan de musici zelf, niet aan projectontwikkelaars en bouwcombinaties) is belangrijk.

jazzclub persepolis utrecht foto © jaap van der klomp

De Utrechtse jazzclub Persepolis (1957-1967), foto © jaap van der klomp

 

 

diversiteit schmiversiteit

img_0105

Dakhla, Westelijke Sahara. Beeld van de auteur.

Korte samenvatting. Woensdagmiddag ging ik naar de uitreiking van de belangrijke prijs (eigenlijk twee: publieksprijs en juryprijs) genaamd Code Culturele Diversiteit Award. Ik zag geen enkele collega-journalist(e). Wel heel veel professionele belangenbehartigers die spraken namens de mensen die zelf nauwelijks in de Melkweg aanwezig waren.

NB: de auteur is van Arubaans-Chinees-Nederlandse afkomst en wil geenszins de urgentie van het thema diversiteit ondergraven.

Er is nog veel te doen.

Langere samenvatting, inclusief nuance (nee, dat is geen dorpje in Frankrijk). De publieksprijs werd door Howard Komproe uitgereikt aan …

Het gehele artikel kunt u voor een uiterst geringe betaling lezen op de websites van het cultureel persbureau, reporters online en blendle.com.

rode mapjes

Bij de grote januari schoonmaakactie in mijn privémuseum hervond ik het boek dat in 2007 werd uitgebracht ter gelegenheid van het twee jaar daarvoor geopende Muziekgebouw aan het IJ. Ik was vergeten dat er een cdtje bij zat met vier stukken erop. Het vierde stuk is een registratie van de openingsspeech die Jan Wolff (voormalig directeur IJsbreker, meer dan twintig jaar enthousiast pleitbezorger voor een concertzaal voor nieuwe muziek én eerste directeur van het Muziekgebouw aan het IJ) hield op 15 juni 2005.

Jan was een aimabel man om tegen te komen bij concerten. Twee herinneringen springen meteen uit de mist der tijden. Eens sprak ik hem op zijn kantoor over een op te zetten symposium over wereldmuziek en de noodzaak voor de professionals om hier met een frisse blik naar te kijken. Naast het raam van zijn kamer hing een tijdschema met de aankomst- en afvaarttijden van de cruiseschepen van de buurman. Hoe hij hierover vertelde (en over zijn privéschip, een historisch geval van prachtig hout) brak meteen al ieder ijs, en die vriendelijke ambiance werd nog versterkt toen ik mijn voorstel uit de tas haalde.

[Dit stuk is in zijn geheel te lezen op het cultureel persbureau ]

 

adviezen bekend, eerste reactie

Het lijkt me een zware taak: als commissielid beslissen over vierjarige plannen. In de praktijk gaat het vaak over het voortbestaan van instellingen, en niet zomaar een project waarbij de aanvrager het in een volgende ronde opnieuw kan proberen. Bovendien zijn alle budgetten enorm overvraagd, dus commissiewerk bij structurele aanvragen heeft wel iets weg van vragen aan een ouder wat het favoriete kind is – en de anderen mogen weg.

Gistermorgen en vandaag zijn de besluiten bekend gemaakt van het AFK in Amsterdam en het FPK in Den Haag. Na de vier grote stedelijke kunstnota’s en deze twee publicaties is nu bekend waar het meerjarige geld in de cultuur in de periode 2017-2020 naartoe zal gaan. Een eerste reactie.

In Amsterdam valt me op dat vier serieuze spelers in de jazz een 0 op het rekest krijgen: Stichting DOEK, ICP, Jazzfest en het Nederlands Jazz Archief. Nu neemt geen commissie zich natuurlijk a priori voor om nou eens een genre aan te pakken: dit is de optelsom van individuele beoordelingen. Maar als muziekliefhebber in Amsterdam is dit wel een zware dobber: ICP Orchestra is van internationale kwaliteit, onlangs nog zag ik in Nijmegen Koeien, de prachtige, en gunstig ontvangen opera van Misha Mengelberg.

Doek organiseert aan de rafelrand van de jazz en impro prachtige concertjes en een fijn jaarlijks festival. Jazzfest weet in Studio K. een jong publiek te trekken, dat vaak de weg naar het Bimhuis nog niet heeft gevonden. Het Nederlands Jazz Archief, snel opgestaan uit de as van het door Zijlstra opgeheven Muziek Centrum Nederland, heeft een internationaal toonaangevende collectie uit de nalatenschap van Michiel de Ruyter. Het Jazzarchief brengt een serie cd’s uit met schitterende opname uit de rijke geschiedenis van de jazz in Nederland.

Landelijk viel mijn oog op de nuladviezen bij het FPK voor o.a. Amersfoort Jazz, Stichting DOEK, Jazz in Motion, Jazz Orchestra of the Concertgebouw en Summer Jazz. Nationaal wordt ICP gelukkig nog wel erkend.

Als je de zoomlens iets verder vergroot naar avontuurlijke muziek, dan is het lijstje van instellingen die buiten de boot vallen even moedeloos: Cross-Linx, Mundial, Flamenco Biënnale, Gaudeamus, Incubate, Internationale Koorbiënnale, Marmoucha, Motel Mozaïque, Opera2Day, Podium Mozaïek en Welcome to the Village.

Niet alle afwijzingen bij het FPK komen overigens voort uit een slecht rapportcijfer. Veel aanvragers hebben een positieve beoordeling gekregen, maar vallen onder de zaaglijn, lees: er is te weinig budget om alle goedgekeurde aanvragen te honoreren. Een nuance waar je als aanvrager natuurlijk verder weinig aan hebt.

Positief is dat zowel het AFK als het FPK een substantieel deel van de toekenningen aan nieuwe aanvragers heeft toegewezen. In een fluïde en zeer tijdgebonden wereld als de culturele sector is dat een gunstig signaal, hoewel ik daarbij meteen het contrapunt bedenk: wat nu als je over bewezen artistieke, productionele en promotionele kwaliteiten beschikt, een mooi programma koppelt aan een gezond publieksbereik, maar desalniettemin toch onder de zaaglijn terecht bent gekomen? Doorstrompelen van projectaanvraag naar projectaanvraag?

Als ik om mij heen kijk werken zoveel vrienden en intimi in de culturele sector voor bedragen waar de vriendjes van Rutte niet eens de telefoon voor opnemen. En dat op de rand van het bestaansminimum, zonder arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioenopbouw. Een curieuze sector, die cultuur, maar wél een wereld die projectontwikkelaars maar al te graag als voorwaarde voor het oppimpen van wijken en huizenprijzen gebruiken.

Binnen de voor hen gestelde kaders hebben het AFK en het FPK zo op het oog prima werk verricht, en niet zozeer reputaties beoordeeld, wat vroeger nog wel eens het geval was, maar puur de kwaliteit van de plannen. De onderliggende vraag bij dit alles blijft wel waarom cultuur als beroep blijkbaar toch zo’n lage status heeft onder de Nederlandse politici en hun kiezers dat de middelen waarmee de fondsen het bos in worden gestuurd volstrekt ontoereikend zijn.

Onlangs zag ik Gerard Spong op televisie een militaire piloot belangstellend het hemd van het lijf vragen. Eén high-tech helm van een straaljager kost 300.000 euro. Daarvan kun je een cultuurcomplex minstens een jaar lang internationale podiumkunsten laten programmeren. De besteding van publiek geld is naast een zakelijke kwestie toch zeker ook behept met morele dimensies.

NB: aanvullende stukken: analyse van de Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten en van het Cultureel Persbureau (achter betaalmuur). NPO 2 had onlangs een item over de besluitvorming bij het FPK in de commissie muziektheater. Die is hier terug te zien.