anti-flow

Eerst is er niets, en dan staat er ineens iets. Het blijft een wonder. Schrijven moet wel mijn meest favoriete bezigheid zijn, dat wil zeggen: wanneer dat in flow gedaan kan worden. En juist flow is een concept dat momenteel onder levensgevaarlijke druk staat. Vooral van mijzelf trouwens. Een snelle inventarisatie van anti-flow in mijn geval kan er zo uit zien: what’s app, email, twitter, linkedin, skype, cinevillepas (‘deze Ben Affleck flick móet je vanavond zien, Tchong’), museumjaarkaart (‘heb je eigenlijk wel eens goed die Gouden Eeuw Galerij in het Rijks bekeken, Tchong?’), post. Telefoon: vrijwel niet meer. Blijkbaar heb ik zoveel mensen zo vaak niet of te laat teruggebeld dat men mij ook niet meer belt.

Een jaar geleden hield ik met Facebook op, voor de derde maal en naar het lijkt nu definitief. Niet zozeer een moreel statement, hoewel het wel door de omgeving wordt ervaren als een zeer schokkend iets. Bij doorvragen blijkt dat iedereen er mee wil ophouden, ‘maar het kan niet voor mijn werk’. Mijn uittreden uit de blauwwitte parochie kwam voort uit het besef dat de belangrijkste reden dat ik een leven achter displays leidt, juist dat vermaledijde Facebook was. Ik zal de eerste zijn om toe te geven dat ik momenteel ‘in between jobs’ ben, dus dat ik geen events hoef te promoten zal ook zeker een rol hebben gespeeld.

De applicatie van het beursgenoteerde Amerikaanse bedrijf begon bovendien de ervaring beslissend te beïnvloeden: het herzien van oude vrienden was minder verrassend, want je had jezelf vooraf allang ingelezen wat men zoal was overkomen in de tussentijd. Ergerlijker nog: bij het genieten van cultuur loop je steeds te bedenken welke snedige opmerking je hierover later op Facebook zult zetten. Facebook ontneemt zo het zicht op de kunst, want die kunst is ineens ‘content’ geworden, waar bovendien iemand anders stinkend rijk van wordt. Dat is de bejubelde nieuwe economie: mensen worden rijk op basis van de creativiteit van iemand anders (zo nieuw is dat helemaal niet, lijkt me). Ook het feit dat zelfs de underground muziekwereld gewoon ‘op Facebook zit’ stoorde me geweldig: was nu juist het idee van underground niet een zekere onzichtbaarheid? Een gedeeld geheim onder een select gezelschap illuminati?

Overigens heb ik de herwonnen tijd door Facebookloos door het leven te stappen grandioos verspeeld door treurig stemmende uren en soms zelfs nachten achter Twitter (vaak nog deprimerender dan Facebook, en in ieder geval vele malen rancuneuzer) en GeenStijl (in het kader van kijk eens buiten je filterbubbel en ken uw vijand).

Dave Eggers’ roman The Circle vond ik heel genietbaar – hoewel minder gevaarlijk dan de vergelijkbare cultuurkritiek van Houellebecq. Ik ben heel benieuwd naar de verfilming hiervan. Het onderwerp is wel héél urgent: schieten de profeten van de digitale revoluties zichzelf (en daarmee de democratie) in de voet uiteindelijk? Bij de aanvang van de arabische revolutie werd daadwerkelijk gesuggereerd dat smartphones tirannen ten val zouden brengen. Ik vrees eerder dat het andersom is: voor de identificatie van de u onwelgezinde oppositie heeft een beetje Poetin tegenwoordig een scala aan digitale opsporingsmiddelen beschikbaar. Over de combinatie Trump, Breitbart en National Security Agency wil ik niet eens nadenken. En het mooie is: de oppositie geeft zichzelf wel aan en pleurt uit ijdelheid haar hele doopceel for grabs on line. 1984 schijnt weer veel gelezen te worden sinds Trumps verkiezing, maar Orwell had nooit de verfijning van social media en smartphonegebruik door de mensheid kunnen dromen.

Ik vraag me tenslotte af of, herstel: ik weet wel zeker dat men voor de verfilming van The Circle Facebook en de andere social media gewoon zal inzetten ter promotie. Irony is the spice of life.

NB: drie bevriende musici hebben alledrie een dumbphone aangeschaft. Het gaat hen artistiek en zakelijk zeer voor de wind, ik laaf me aan dit voorbeeld van autonoom denken in digitale tijden.
NBNB: mijn excuses voor degene wiens flow ik heb verstoord.

Advertenties

Een gedachte over “anti-flow

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s