ademgaten

Niet iedereen doet aan kunst, maar ik geloof niet dat er ooit volken waren die geen kunst voortbrachten. In elk volk zouden dus zowel kunstenaars moeten voortkomen als mensen die hun produkten willen lezen, beluisteren, bekijken. Als een kenmerk zo universeel bij de mens voorkomt dat het niet alleen plaatselijk of tijdelijk een produkt kan zijn van mode, culturele toevalligheid, moet je wel aannemen dat het behoort tot de biologische bagage van de mens. En de volgende conclusie is dat kunst dan een functie moet hebben, in dienst van het voortbestaan, zoals zwemvliezen bij waterdieren of vleugels bij luchtdieren. Eigenschappen die algemeen verspreid over een soort voorkomen moeten wel een functie hebben, anders waren ze door het constante bombardement van verliesmutaties, van degeneratie door onbruik verdwenen, ook omdat materiaal- en energieverspilling in de harde strijd om het bestaan niet toegelaten wordt.
(…)
Er komen steeds meer mensen bij en een van de gevolgen, die we niet alleen bij mensen maar ook bij de meest uiteenlopende andere diersoorten kunnen bestuderen is dat de natuurlijk hiërarchie, die bij alle sociale dieren voorkomt, een steeds perverser vorm gaat aannemen. Leiders worden tyrannen die de zwakken en kinderen wegdrukken van voedsel, die zonder reden mishandelen, verminken, doden. De stress die in de natuur ontstaat onder invloed van overbevolking leidt tot ongeremde agressie en tot vlucht. Zo is de plaatselijke overbevolking zelfs functioneel omdat ze de soort dwingt zich te verspreiden over steeds grotere gebieden, en hoe groter gebied des te meer overlevingskansen bij plaatselijke catastrofes. Maar bij de mens zijn alle gebieden al bereikt. De maan en de planeten zullen nooit bevolkingen kunnen opnemen. Toch neemt de dichtheid toe en daarmee de agressie, de hardheid van de hiërarchieën. De staten worden steeds groter monolithen, naar geest en materiaal.

In die wereld is de functie van de kunstenaar, de woedende eenling, om gaten te maken in deze betonnen termietenheuvel, ademgaten, ondermijningen van elke absoluutheid. En juist omdat hij de materialen van deze wereld gebruikt en omzet tot iets van eigen weefsel, eigen territorium, is de kunstenaar een voorbeeld van ontsnapping.

Dick Hillenius, februari 1974

Advertenties

Een gedachte over “ademgaten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s