Cristina Zavalloni, vocale wervelwind

De Italiaanse mezzosopraan Cristina Zavalloni maakt liever geen onderscheid tussen opera, jazz, pop of traditionele muziek. Morgen zingt ze tijdens de Matinee op de vrije zaterdag in La Passione van Louis Andriessen.

(Eerder verschenen in Het Parool, 2 mei 2003)

Tijdens de afgelopen editie van Crossing Border (november 2002) bleek het Siciliaanse orkest Banda Ionica één van de onbetwiste hoogtepunten. Dit project, een podium vol jonge blazers onder leiding van trompettist Roy Paci, bracht met veel bravoure en een ironische knipoog traditionele Zuid-Italiaanse begrafenismarsen. De grootste verrassing was wel toen dirigent en geestverwant Paci zangeres Cristina Zavalloni uitnodigde voor enkele nummers. Met haar klassiek geschoolde stem en bevallige verschijning joeg Zavalloni menig nekhaar fier hemelwaarts.

Twee weken geleden speelde ze met haar eigen Open Quartet op het Utrechtse SJU Jazzfestival. De frisse, zelfbewuste greep waarmee ze bij die gelegenheid seventies pop, rock, jazz en improvisatie volledig naar haar hand zette sloeg helaas dood bij het jazz-publiek, dat vooral gekomen leek voor virtuoos machtsvertoon en zodoende La Zavalloni niet helemaal naar waarde leek te schatten. Voor het concert van Open Quartet in het Utrechtse Vredenburg was er even tijd voor een gesprek met deze vocale duizendpoot. Kortgeleden verscheen haar eerste solo-cd, programmatisch Cristina Zavalloni getiteld. De Falla, Berio, Ives en Lennon/McCartney staan in het cdboekje gebroederlijk naast Andriessen vermeld als componist.

“Cathy Berberian, opera-zangeres en vrouw van Luciano Berio – de grootste twintigste-eeuwse componist, of in ieder geval: de grootste twintigste-eeuwse Italiaanse componist – vormt een onuitputtelijke inspiratiebron. Berberian is het referentiepunt voor een hele generatie avantgarde-componisten: ze wijzigde de regels van het spel. Berberian bleef haar hele leven in de klassieke wereld, ze had geen training voor geïmproviseerde muziek. Maar wat ze deed was perfect. Toen ze stierf was ik tien, maar zij liet me zien wat er allemaal mogelijk is en dat ik niet gek ben om het te willen. Maar Berberian heeft niet echt jazz of pop gedaan.”

“Ik droomde ooit van een carrière als danseres, maar toen ging het mis met mijn rug. Toen ik 18 was, besloot ik de muziek in te gaan. De jazzscene van Bologna was voor mij de voornaamste leerschool. Een hechte wereld, je kunt wel zeggen dat we een eigen taal hadden. Het was een uitbundige tijd, heel extreem en avantgardistisch, maar ik had het nodig. Tot dat moment had ik alleen kennis gemaakt met commerciële mainstream-jazz. Hierna ging ik opera-zang en klassieke compositie studeren. Ik kon me niet tot jazz beperken, that would not be fair and interesting.

“Ik heb een jazzmanagement en een klassiek management. Maar het blijft typisch: mijn nieuwe cd is klassiek getint en presenteerde ik in een operazaal tijdens een jazzfestival. Langzaamaan groei ik naar mijn eigen muzikale identiteit: ik maak me steeds minder zorgen hoe men het waardeert of classificeert. Eigenlijk is het grootste verschil met of zonder microfoon zingen. Dat is cruciaal. Maar afgezien daarvan: muziek is muziek. Ravel of jazzstandard: in mijn hoofd klinkt het hetzelfde.”

Met Neerlands beroemdste componist Louis Andriessen heeft Zavalloni een hechte band. La Passione, het werk dat Andriessen in opdracht van het London Sinfonietta en de BBC schreef en morgenmiddag zijn Nederlandse première beleeft, bevat een hoofdrol die voor haar op het lijf is geschreven. “De contracten zijn nog niet getekend, dus ik zou het eigenlijk niet mogen melden. Omdat je aandringt: in oktober gaat een nieuw muziektheaterstuk van Andriessen in première, met een hoofdrol die hij voor mij schreef. Ik verheug me nu al op de maanden dat ik hieraan in Nederland zal werken.”

Even met Andriessen gebeld. “Cristina weet als een van de weinige verschillende zangstijlen te combineren. Inderdaad, het nieuwe stuk dat ik met haar in gedachten schreef heet Inanna en wordt uitgevoerd door ZT Hollandia, in een regie van Paul Koek. Hal Hartley (de Amerikaanse cultregisseur met wie Andriessen eerder The New Math[s] maakte) schreef het libretto, dat handelt over een Mesopotamische godin, de rol voor Cristina. De tekst wordt in het Engels en Soemerisch gezongen: de taal die op kleitabletten is overgeleverd. Althans: voordat de Amerikanen die tabletten bombardeerden en de plunderaars er mee vandoor gingen.”

La Passione van Louis Andriessen (Nederlandse première) door het Schönberg Ensemble o.l.v. Reinbert de Leeuw, solisten: Cristina Zavalloni en Monica Germino. Zaterdag in het Concertgebouw, aanvang 14:15, kaarten 12 euro. De cd Cristina Zavalloni verscheen bij Arpa (SSB 021) en is alleen via importkanalen verkrijgbaar.

Noot 2016: vanavond (woensdag 30 maart) treedt Zavalloni met haar nieuwe groep Special Dish op in  het Amsterdamse Bimhuis, aanvang 20:30, kaarten 20 euro.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s