Franco: de ultieme afro-latin connectie


Onlangs kocht ik in de museumshop van Muzee een dubbelelpee van de Congolese zanger/gitarist/componist/bandleider Franco (François Luambo Luanzo Makiadi, 6 juli 1938 – 12 oktober 1989). Ik viel voor de goede persing en de zorgvuldige liner notes, deze compilatie blijkt van een al langer bestaand Brussels label te zijn: Planet Ilunga. Nu heb ik al vrij veel muziek van Franco, maar deze in vier kanten opgedeelde dwarsdoorsnede van zijn oeuvre biedt zeker een meerwaarde.

De 23 stukken vertegenwoordigen vier fasen in ’s mans immense oeuvre: kant a is een selectie van de werken die Franco op zijn eigen label begin jaren zeventig uitbracht, toen hij de orkestratie beslissend veranderde. Kant b bevat de eerste buitenlandse opnames van Franco, begin jaren zestig in Brussel voor het label Surboum African Jazz. Kant c bevat vijf zalige covers uit de Cubaanse muziek, waaruit Franco zoals bekend vrijelijk putte ter inspiratie, zoals El Paso de Encarnación (Orquesta Harlow, Cubanismo! en Manolito y su Trabuco namen hiervan ook prachtige interpretaties op trouwens). Tenslotte staan de stukken op kant d symbool voor de wijze waarop Franco voor zijn muziek de fundamenten ook zocht en vond in de Congolese tradities, en teksten schreef in andere talen dan het Lingala.

De kwaliteit van deze persing maakt de gelaagde rijkdom van Franco’s muziek haast fysiek, vooral de diepe, dansende bassen en sprankelende gitaarsolo’s komen kristalhelder uit de luidsprekers. Ik zag laatst dat in het vernieuwde Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren (ik schreef over deze bijzondere plek eerder in de Groene Amsterdammer) Franco gelukkig nog steeds in de vaste opstelling wordt getoond. Op Planet Ilunga zie ik nog veel meer mooie releases aangekondigd..

A new wave of jazz @KAAP O

Een van de vele mooie labels hier in België heet A new wave of jazz en wordt gecureerd door gitarist Dirk Serries. Volgende week vrijdag komt Serries in KAAP Oostende spelen, samen met Martina Verhoeven (piano), Patrick de Groote (trompet) en Onno Govaert (drums). Check hier hun catalogus. Vrijdag 27 augustus om 20.30u in KAAP (Koning Boudewijnpromenade 10, 8400 Oostende). Voorverkoop 11 euro via deze link, 14 euro aan de deur.

“The aim of art is to represent not the outward appearance of things, but their inward significance”

A NEW WAVE OF JAZZ, curated by Dirk Serries, is not about jazz music, persé, but more about a philosophy.  A style, an approach, a modus operandi in communicating between artists, label and audience.  A platform for all experiments and sound exchanges between the affiliated musicians on the label, from full-on free improvisation to minimalism.  As much as possible, geographically this is sometimes a challenge, A NEW WAVE OF JAZZ works closely together with the Sunny Side Inc. studio in Anderlecht (Belgium) to realize that unique and audiofile sound for every release. The artwork is simple, all covers are identical in design, courtesy of Rutger Zuydervelt, and feature the liner notes of Belgian critic and connaisseur Guy Peters.

lijfstroom @ theater aan zee

Azertyklavierwerke, Lijfstroom, 31 juli 2021

Vanavond om 20u is de tweede dag van LIJFSTROOM, wederom te gast bij Theater Aan Zee/TAZ. Met vanavond o.a. Aafke Romeijn. Tot en met woensdag 4 augustus zijn er in de NMBS loods naast station Oostende steeds 4 korte optredens te zien, die worden opgenomen en dit najaar online te zien zullen zijn. Kaarten voor vanavond koop je via deze link. LIJFSTROOM begon in de eerste lockdown en is een initiatief van TAZ, kleinVerhaal, De Grote Post, KAAP, Club Jaecques, Muziekclub De Zwerver en jh OHK.

MET STEUN VAN: Sabam For Culture.
Powered by: StuBru.

bitterzoet

Fool’s Gold, Nadine (2009)

Ineens vliegen Amsterdamse herinneringen me om de oren: vooral Bitterzoet (Antibalas, Fool’s Gold, Tempo Brazil feessies wayyy back), bovenzaal Paradiso (Pixvae, Peter Perrett & the Only Ones), De Ruimte (Rodrigo Amado & Joe McPhee, Arifa), De Nieuwe Anita (ontelbare Amsterdam Beat Club feessies), de Roode Bioscoop (Paul van Kemenade, ICP Orchestra), MuzyQ (Meridian Brothers, Afro-Cuban All Stars), Bimhuis (Steve Lehman Octet, Tyshawn Sorey, Konono No. 1, Reijseger/Fraanje/Sylla, talloze keren Marc Ribot en ICP, de legendarische Antibalas afterparty na FELA! the musical, de door The Ex gecureerde avonden, de Ahora do Brasil specials…).

De semitoevallige samenkomst in 1 ruimte van musici die onverdroten en collectief op zoek gaan naar het moment zonder effectbejag + muziekminnend, niet-algoritmisch te definiëren, voor social media ontraceerbaar volk + enige geluidsmixers nog met oren aan hun hoofd + wat lichtmensen met liefde voor hun ambacht – zal het ooit nog terugplooien naar normaal?

Vaalbleek Cleansing Department Orchestra


“Bij Eugenie is alles anders. Haar ouders wonen op stand, in een herenhuis aan het Sint Annaplein, pal tegenover een monumentaal pand waar ooit Vincent van Gogh op kamers zat. Ik kan de industriële omgeving, de verpauperde wijken, Vincent én Eugenie’s mooie grote huis niet goed samen denken. In haar woonkamer staan een platenspeler en een kast vol lp’s van onder meer Duke Ellington, Pee Wee Hunt en een aantal Tilburgse jazzorkesten die me niets zeggen. Een daarvan is het Vaalbleek Cleansing Department Orchestra. Dat is een amateurorkest, zo vermoed ik, samengesteld uit mannen die werken bij de gemeentereiniging. Het ligt anders. Vaalbleek, zo legt Eugenie uit, is geïmproviseerde muziek. De bandleden zijn Tilburgse muzikanten, afkomstig uit de rock, jazz en klassieke muziek, onder wie Eugenie’s pianodocent Willem Kühne.

Voorzichtig haalt mijn vriendin het vinyl uit de hoes, legt het op de draaitafel en laat de naald zakken. Een bas wandelt zelfverzekerd door de kamer, Kühne’s piano vult hem aan, een blazerssectie zet korte frases neer. Dan derailleert een tenorsax en belandt al na enkele minuten in een staat van complete waanzin. De bas en piano versnellen, duwen de sax terug, de hele blazerssectie komt overeind, vertraagt en speelt een wiegelied. Onverwacht snerpt een elektrische gitaar door de melodie, onheilspellend ratelen drums. Trompet en trombone gaan er nu vandoor, tot de muzikanten elkaar, en naar het lijkt volkomen onverwacht, weer in de armen vallen. Na dit eerste nummer ‘Flattery in All Keys’ luisteren we naar de hele lp.

Na drie kwartier ben ik warm van opwinding. Vervolgens wellen tranen. Tempo, frasering, toonsoort, melodie: nooit eerder hoorde ik zo’n gelaagdheid en zoveel afwisseling op een en dezelfde langspeelplaat. Maar belangrijker nog: nooit eerder raakte muziek me zo in het hart. Meer dan ooit had ik het gevoel dat muziek samenviel met mijn dagelijkse omgeving. Vaalbleek vertelt een verhaal dat mij met deze stad verbindt.”

Vorig jaar las en herlas ik dit prachtige essay over Tilburg, impro, gentrificatie, liefde en eigenzinnigheid, geschreven door Ralf Bodelier. Opgewonden stuurde ik de Groene-link naar een Tilburgse vriend, die het in zijn vriendengroep weer doorstuurde met veel enthousiast onthaal en aha-erlebnis. Vanmorgen kreeg ik van de postbode de tweede elpee van Vaalbleek Cleansing Department Orchestra. Die liefdevolle typering van Bodelier blijkt geheel gegrond. Ineens begrijp ik waar Paul van Kemenade vandaan komt. Twee persoonlijke, recentere favorieten van Van Kemenade (Vaalbleek Cleansing Department Orchestra staat niet op Spotify). En supermerci Joop, wat een cadeau!
>>Fantasy Colours (van Close Enough, 2010)
>>Hymn to Whom It May Concern (van Stranger than paranoia, 2018)

boek en plaat

Inburgeren ging hier precorona vrij natuurlijk, met een onvoorstelbaar rijk, eigenzinnig en minder Angelsaksisch gefixeerd cultureel leven, maar sinds 13 maart 2020 gaat het wat lastiger, nu het publieke domein effectief is stilgelegd. De catalogi van W.E.R.F Records (Brugge), el NEGOCITO Records (Gent) en Dropa Disc (Antwerpen) zijn onontbeerlijk voor een opgeruimd en strevend gemoed, dat is alvast heel fijn te bemerken. De laatste maanden is daar dagdagelijkse lezing van De Standaard en beluistering van de zalige Klara podcastreeks Berg en Dal bijgekomen. Naast, moet ik toegeven, nog immer VPRO’s Nooit Meer Slapen en NTR’s Kunststof als goede nummers twee en drie. Pieter van der Wielen is overigens (soit, met Hans Goedkoop en Hans Kesting dan) de man die ik had willen zijn.

Onlangs ontdekte ik de verbijsterend intense poëzie van de Brugse dichteres Delphine Lecompte. Haar gesprek in de Berg en Dal reeks is een pareltje, waarin je binnen de minuut al op koershoogte zit, qua menselijkheid en eerlijkheid. Voorzichtige observatie: waar het bij de Nederlandse televisierubrieken vooral gaat over de verkoop van het laatste boek/film/concert, mag het in (sommige) Belgische media nog puur en louter over de kunst alleen en het leven zelve gaan.

heavy rotation week 4-9

Kaja Draksler Octet, Out for Stars

An Pierlé Quartet, Wiga Waga (W.E.R.F. Records)
Robert Ashley, Perfect Lives (Lovely Music)
Atomic, Pet Variations (odinrecords.com)
Joachim Badenhorst & Peter Holvoet-Hanssen, De Wolkendragers (klein 10)
Han Bennink & Jaak Sooäär, Beach Party (Barefoot Records)
Brussels Jazz Orchestra, Two Places (BJO)
Het Collectief/Reinbert de Leeuw, Das Lied von der Erde (Alpha-Classics/Outhere Music)
Czajka & Puchacz, Bivališča (Klopotec)
Giovanni Di Domenico, Downtown Ethnic Music (Die Schachtel)
Morton Feldman, Two pianos and other pieces 1953-1969 (www.anothertimbre.com)
Graindelavoix, Tenebrae (Glossa Platinum)
Grand Picture Palace, Grand Picture Palace (W.E.R.F. Records)
Mary Halvorson’s Code Girl, Artlessly Falling (Meltframe Music)
Kaja Draksler Octet, Gledalec (Clean Feed/Trem Azul)
Kaja Draksler Octet, Out for Stars (Clean Feed/Trem Azul)
Kuzu, Purple Dark Opal (Aerophonic)
Large Unit/Fendika, Ethiobraz (PNL Records)
Las Lloronas, Soaked (Muziekpublique)
Oorbeek, Music for loss (eigen beheer)
Paal-Nilssen Love, New Brazilian Funk (PNL Records)
Evan Parker, John Edwards, Steve Noble, PEN (Dropa Disc)
Evan Parker, Peter Jacquemyn, Live Jazz Brugge 2012 (el Negocito Records)
Paul van Gysegem Quartet, Square Talks (el Negocito Records)
Saragon, Esmeralda (www.peter-verhelst.com)
Toine Thys Overseas, Tamam morning (igloorecords.be)
Robin Verheyen, The Bach Riddles (W.E.R.F. Records)
Nate Wooley, Seven Storey Mountain VI (Pyroclastic Records)
Aliona Yurtsevich
, Between two waves of the sea (eigen beheer)

A time of great rediscovery (Robert Ashley, Morton Feldman and Aliona Yurtsevich provide the ultimate soundtrack for these surreal times) and discovery (I keep on playing the wonderful albums by Grand Picture Palace, Kaja Draksler, Mary Halvorson and Nate Wooley).

Two podcasts for jazz and global sounds I like: Aïsha’s JazzNotJazz and Charlie’s Radio Wira Wiri.

tussen 7 culinaire culturen

Wat een mooi gesprek met chefkok Soenil Bahadoer bij VPRO’s Nooit Meer Slapen vannacht. Over opgroeien tussen 7 culinaire culturen in Suriname en over werken op Michelin niveau in zijn twee sterren restaurant De Lindehof in Nuenen (Brabant). Door de covidcrisis heeft hij nu een foodtruck ontwikkeld en spreekt hij de hoop uit ook op festivals als Tomorrowland eens weer te mogen werken. Heel benieuwd naar zijn boek Spicy Chef.

la palmen over talent

Onlangs botste ik tegen een bijzonder mooi citaat uit de eerste roman van Connie Palmen:

“Aan een talent moet je gaan staan zoals je aan het leven gaat staan, want op een dag vallen ze samen en betekent het leven jouw talent en is het jouw talent om te leven.”

Die vond ik al uitknippenswaardig, maar nu ik (eindelijk) De Wetten zelf lees zie ik pas het vervolg:

“Een talent dat een bedriegelijke belofte blijft wordt je dood, daar ben ik van overtuigd. Het gaat binnen in je zitten kankeren over hoe het leven had kunnen zijn en op een gegeven moment over hoe het had moeten zijn. Datgene dat je omhoog had moeten trekken, naar de schoonheid van een eigen leven, naar de uitzonderlijkheid ervan, trekt jou op den duur omlaag, naar de dood, de grote gelijkmaker.”

Eerst was ik lichtelijk van mijn à-propos, maar wat tellen later realiseerde ik me dat kant B van dit citaat het eigenlijk des te sterker maakt. Ik twijfel nog over het gewild literaire karakter van De Wetten verder, maar tegenwoordig vind ik een roman al goed als ik 1 zin tegenkom die er niet om liegt, dus voila.

Aan de slag, kortom. Punk is de mindset die ons uit deze crisis zal krijgen, godverdomme!